ABD: ISM’de istihdam ayrıntısı, tedarik sıkıntıları yansıması

DÜNYA │ A^- | A⁺   01.09.2021 19.46

ISM’in gösterdiği üzere, Ağustos ayında sektör faaliyeti ılımlı bir artış içinde; önceki ayın endeks değeri 59,5’ten 59,9’a artış var. 58,5’e doğru bir yavaşlama beklentisi olduğunu düşünecek olursak, aktivite halen tatmin edici seviyelerde artışta. Tabii yavaşlama beklentileri ve endişeleri çok yoğun şekilde Delta’dan kaynaklanıyor olsa da, asıl imalat özelindeki sıkıntı tedarik sürelerindeki sıkıntıdan ileri gelmekte ve bu hem siparişlerin karşılanmasında, hem de üretim bandında yavaşlama yaratabilecek bir olgu.

Ayrıntılara bakacak olursak; istihdam endeksi 52,9’dan 49’a düşerken, ödenen fiyatlar endeksi 85,7’den 79,4’e düştü. Yeni siparişlerde ise, 64,9’dan 66,7’ye yükseliş görüyoruz. Buradaki ayrıntılar şunu gösteriyor; sektör iş yapıyor ama hem üretim maliyetlerindeki artış hem de kapasiteyi aşabilecek talep miktarı zorlayıcı olmaya başlamış. Burada temel faktör, verilerdeki ayrıntıda istihdamın daralma bölgesine geçmesiyle alakalı. “Bir işçi işi şu kadar günde yaparsa, x işçi kaç günde yapar” problemlerindeki hesaba benzer şekilde düşünürsek, ilerleyen safhada üretim bandına da yansıyacak bir durum bu. Tabii bir aya özgü bir durum da olabilir, süreklilik arz etmesi durumunda kısmi yavaşlamadan endişe edebiliriz. Üretimdeki kritik temel malzemelerin teminine ve teslimat sürelerindeki uzunluk, ekonomideki iyileşmeden dolayı siparişler iyi seviyede olsa da, artan talebe eğer üretim de yetişemezse fazla katmanlı bir yavaşlamaya neden olur. Ve eğer üretim talebin altında kalıyorsa da fiyat baskısını artırır, ne de olsa talep arzı geçtiğinde fiyat artar.

Hizmet istihdamı son dönemde daha iyi seyrediyor. Ekonomideki ağırlığı itibariyle, genel etkisinin de nette halen Fed açısından finansal koşulları normalleşmeye götürme kriterini sağladığını söyleyebiliriz. Delta endişelerinden ziyade biraz daha mal temin zorluğundan kaynaklı üretim yavaşlaması neden olabilir. Delta'nın spread etkisi daha genele yayılacaktır, bir de Covid önlemleri ABD'de o kadar sıkı uygulanmıyor. Hizmet yavaşlamaya başlarsa endişe olabilir.

Kaynak Enver Erkan-Tera Yatırım
Hibya Haber Ajansı