Mazı Bitkisinin Özellikleri ve Faydaları

ŞİFALI BİTKİLER │ A^- | A⁺   30.12.2020 13.34

Mazı Bitkisinin Özellikleri ve Faydaları

Mazı Bitkisinin Özellikleri:

• Mazı, servigiller (Cupressaceae) familyasının Thuja cinsinden ağaç türlerine verilen ad. Doğu Asya ve Kuzey Amerika'nın batı bölgelerinde yetişen ve odunu için ya da süs ağacı olarak başka ülkelerde de yetiştirilen kozalaklı ağaçlardır. Türkiye'de doğal olarak bulunmazlar ancak süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.
• Mazı gayet kurutur ve kabız eder. Yapraklarını ve tohumunu (kozalaklarını) ağacında kurudukları vakit toplamalıdır.
• Mazı kozalaklarını ezip tozunu çürümüş yaraya sürerseniz çürümüş eti yeniler ve yarayı temizler.
• Mazının ortasını delikli diş üzerine koymak iyidir.
• Genellikle piramitsi bir görünüm sergileyen mazı ağaçlarının ince, pulsu bir dış kabuğu ve lifli bir iç kabuğu vardır. Dalları ya yatay bir konumdadır ya da yukarı doğru yönelmiştir.
• Sürgünlere karşılıklı olarak dizilen pulsu yapraklarının henüz olgunlaşmamış olanları iğnemsi biçimlidir. Ayrı dalların uçlarında oluşan yuvarlak biçimli erkek çiçek kümelerinin kırmızımsı ya da sarımsı rengine karşılık, oldukça küçük yapıdaki dili çiçek kümeleri leylağımsı yeşil renkleriyle ayırt edilir
• Ortalama 4-6 çift ince, esnek puldan oluşan yumurta biçimli kozalaklarının uzunlukları 8–16 mm arasında değişir

Tıbbi Etkileri ve Faydaları:

• Mazı kozalağını ezip yumurta akıyla karıştırıp mide üzerine yakı edilirse karın sürmesini teskin eder.
• Bir kimse çok kusarsa, mazıyı sirke ve yağmur suyu ile kaynatıp ve içinde bezler ıslatıp sıcakken mide üzerine vurursa kusması durur.
• Mazı ağacı kerestecilik ve yakacak olarak kullanılmasının dışında boyacılıkta ve eczacılıkta da kullanılır. Mazı yaprakları kaynatılarak yeşil renkte boya elde edilir; pamuk ve yün boyanmasında kullanılır.
• Deri hastalıklarında mazı yaprağı tentürü, etbeni ve papilom gibi iyicil vejetasyonları gidermek amacıyla yerel olarak kullanılır.
• Homeopatide, mazı tentüründen idrar yolları hastalıklarının tedavisinde yararlanılır.
• Bir kimsenin burun kanı çok akarsa mazı kozalağını ezip sinirli yaprağı usaresiyle karıştırmalı. Sonra içinde bezler ıslatıp burnuna sokmalı. Bu hastalık için mazının kozalağının toz edilmişinden ve yumurta akından merhem yapıp alnına ve şakaklarına sürerse burun kanamasını teskin eder.
• Mazı kozalağının dövülüp toz edilmişi yaraya sürülürse kanını durdurur. Yarayı sıkar.

Mazı ağacının kullanım alanları

• Kokulu bir yapısı olan mazı ağacının sağlık üzerine yararlı etkileri bulunmaktadır. Meyveleri ishali gideren, yaprakları da siğilleri gideren etkiye sahiptir. Ayrıca idrar arttırıcı, romatizmal ağrıları giderici, balgam sökücü, terlemeye yardımcı etkilerde gösterirler.
• Mazı ağacı ayrıca kerestecilik alanında ve yakacak olarak kullanılır. Eczacılık ve boyacılık alanında da kullanılır. Mazı yaprakları kaynatıldığında yeşil renkli bir boya elde edilir. Bu renk pamuk ve yün boyamada kullanılır.
• Cilt hastalıklarında mazı yaprağı tentürü, özellikle et beni ve papillom gibi lezyonları iyileştirmek amacıyla haricen kullanılır. Mazı tentürü ayrıca homeopati alanında idrar yolları hastalıklarının tedavi edilmesinde kullanılır.

Mazı ağacı türleri

• Kore mazısı (Thuja koraiensis)
• Boylu mazı (Thuja plicata)
• Batı mazısı (Thuja occidentalis)
• Çin mazısı (Thuja sutchuenensis)
• Japon mazısı (Thuja standishii)
• Doğu mazısı
• Altuni top mazı

Mazı ağacı sürekli olarak yeşil kalan ağaç türlerindendir. Ülkemizde peyzaj alanında en fazla kullanılan mazı türü yaprak uçları altuni sarı olan, altuni top mazıdır. Özellikle parklarda ve bahçelerde kullanılır. Kolay budanır ve yetiştirilebilir. Kozalakları küçük, gri ve kahve renkte olur. Kış geldiğinde yapraklarını dökmeyen, fakat bakıri bir renge dönebilen türüdür.